الگوی بومی جهاددانشگاهی برای محرومیتزدایی و توسعه جوامع محلی
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی، مدیر مرکز ملی پیشرفت، آبادانی و محرومیتزدایی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی با تشریح روند شکلگیری الگوی بومی محرومیتزدایی، از اجرای آزمایشی این مدل در چهار منطقه محروم کشور خبر داد و گفت: این الگو حاصل بررسی دهها تجربه ملی و اتکا به سه دهه فعالیت پژوهشی، آموزشی و میدانی جهاددانشگاهی در حوزه توسعه و توانمندسازی جوامع محلی است.
دکتر محمد قاسمی سیانی با اشاره به سابقه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی در حوزههای توسعه روستایی، اشتغال، آموزش، سلامت و فناوری اظهار کرد: جهاددانشگاهی از ابتدای انقلاب اسلامی تلاش کرده ظرفیت دانشگاه را به حل مسائل واقعی جامعه پیوند بزند و در این مسیر، اجرای برنامههای آموزشی، ترویجی و خدماترسانی در مناطق محروم را در دستور کار داشته است.
وی افزود: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی از سال ۱۳۹۸ با همکاری بنیاد علوی، طرحهای توانافزایی و محرومیتزدایی را در مناطق ملکشاهی ایلام، قصرقند و تفتان سیستان و بلوچستان، چالدران آذربایجان غربی و منطقه احمدی هرمزگان اجرا کرده و نتایج این تجربههای میدانی در تدوین الگوی جدید مورد استفاده قرار گرفته است.
مدیر مرکز ملی پیشرفت، آبادانی و محرومیتزدایی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی با بیان اینکه برای طراحی این مدل، ۲۵ الگوی ملی محرومیتزدایی و توانافزایی مورد بررسی قرار گرفته است، تصریح کرد: در ادامه نیز کمیتهای تخصصی با حضور صاحبنظران توسعه روستایی تشکیل شد و طی جلسات متعدد، نقاط قوت و ضعف الگوهای موجود ارزیابی و مدل نهایی تدوین شد.
وی یکی از مهمترین چالشهای حوزه محرومیتزدایی را تعدد نهادهای فعال و نبود تقسیم کار مؤثر دانست و گفت: هماکنون بیش از ۴۰ وزارتخانه، سازمان، نهاد عمومی و خیریه در این عرصه فعالیت میکنند، اما نبود همافزایی و همراستاسازی مأموریتها موجب کاهش اثربخشی اقدامات شده است.
قاسمی سیانی تأکید کرد: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی بهدلیل تجربه فعالیتهای بینبخشی، ارتباط با دانشگاهها و نهادهای اجرایی و همچنین برخورداری از ساختاری منعطف، میتواند نقش نهاد واسط و تسهیلگر را در ایجاد هماهنگی میان دستگاههای مختلف ایفا کند.
وی افزود: در الگوی پیشنهادی، مرکز ملی پیشرفت، آبادانی و محرومیتزدایی بهعنوان نهادی راهبردی عمل میکند که مأموریت آن ایجاد پیوند میان ظرفیتهای حاکمیتی، مردمی و محلی، کاهش موازیکاریها و هدایت منابع به سمت نیازهای واقعی جوامع کمتر برخوردار است.
قاسمی همچنین با تأکید بر ضرورت مشارکت واقعی مردم در فرآیند توسعه گفت: تجربه نشان داده است که توسعه پایدار بدون حضور و نقشآفرینی جوامع محلی محقق نمیشود و هرگونه برنامهریزی باید با اتکا به ظرفیتها و توانمندیهای مردم انجام شود.
وی خاطرنشان کرد: اگرچه در سالهای اخیر مفاهیمی همچون توسعه مردممحور و مشارکتی در ادبیات برنامهریزی کشور مورد توجه قرار گرفته، اما بخش زیادی از برنامهها همچنان بهصورت متمرکز و از بالا به پایین اجرا میشوند و همین مسئله مانع تحقق مشارکت واقعی مردم شده است.
قاسمی سیانی در پایان گفت: هدف جهاددانشگاهی آن است که با ایجاد همگرایی نهادی، تقویت سرمایه اجتماعی، استفاده از ظرفیتهای محلی و طراحی الگوهای بومی، زمینه تحقق عدالت منطقهای و توسعه پایدار در مناطق کمتر برخوردار کشور را فراهم کند.
نظر شما :