بررسی مبانی تصمیم‌گیری در زندگی روزمره در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی، دومین نشست تخصصی مرکز علوم شناختی تصمیم‌گیری با حضور و سخنرانی دکتر عبدالحسین وهابی، دانشیار دانشگاه تهران و معاون گروه علوم شناختی این دانشگاه، و با دبیری دکتر فاطمه شفیعی، مدیر مرکز علوم شناختی تصمیم‌گیری پژوهشگاه، برگزار شد

در ابتدای این نشست، دکتر شفیعی با بیان این نکته که تصمیم‌گیری نه‌تنها یکی از مهم‌ترین فرایندهای شناختی انسان است، بلکه یکی از بنیادیی‌ترین فعالیت‌های زندگی روزمرۀ ما نیز به شمار می‌رود، این پرسش را مطرح کرد که آیا ما تاکنون به این امر فکر کرده‌ایم که چگونه تصمیم می‌گیریم؟ چه اطلاعاتی را در انتخاب‌هایمان در نظر می‌گیریم و کدام‌ها را از نظر دور می‌کنیم؟ وی با اشاره به مهارت‌های شناختی دخیل در تصمیم‌گیری، تصمیم‌گیری را یک «فرایند» دانست که آگاهی از مؤلفه‌های آن، لازمۀ انتخاب خوب خواهد بود.

در ادامه، دکتر وهابی با ارائۀ تصویری محاسباتی از فرایند تصمیم‌گیری، به بررسی مبانی شناختی و عصبی انتخاب و قضاوت انسان پرداخت و رویکردهایی همچون نظریۀ مطلوبیت، نظریۀ چشم‌انداز و مدل‌های محاسباتی تصمیم‌گیری را توضیح داده و به بحث و گفت‌وگو گذاشت. در این نشست همچنین نقش یادگیری، پاداش، پیش‌بینی، کنترل خویشتن و سوگیری‌های شناختی در شکل‌گیری تصمیم‌های روزمره بررسی شد.

سپس، تأثیر توجه، حافظه، هیجان، استرس و عوامل بدنی و اجتماعی بر تصمیم‌گیری مورد بحث قرار گرفت و با طرح نمونه‌هایی از اثر لنگراندازی، سوگیری خوش‌بینی، هم‌رنگی با جماعت و ناهم‌سازی شناختی، ابعاد مختلف تأثیر عوامل فردی و محیطی بر قضاوت و رفتار انسان تشریح شد.

نشست «مبانی تصمیم‌گیری در زندگی روزمره» با تأکید بر ماهیت چندبُعدی تصمیم‌گیری و ضرورت مطالعۀ آن در تعامل میان فرایندهای شناختی، عصبی، هیجانی و اجتماعی به پایان رسید.

این نشست فرصتی بود برای اینکه به تصمیم‌های روزمرۀ خود به‌عنوان انتخاب‌هایی پراکنده نگاه نکنیم، بلکه آنها را در قالب فرایندی قابل شناخت و تأمل مورد بررسی قرار دهیم؛ فرایندی که آشنایی با مبانی آن می‌تواند به درک بهتر انتخاب‌ها و رویارویی سنجیده‌تر با موقعیت‌های مختلف زندگی یاری رساند.